Programma Common Ground

Programma Common Ground

Als je als gemeente wil bouwen aan de toekomst, dan moet je informatievoorziening op orde zijn. Want hoe goed je beleidsambities ook zijn, als je systemen traag, duur of niet verbonden zijn, loop je vast. Een flinke opgave waar elke gemeente van Nederland mee worstelt. En precies daarom is het programma Common Ground er.

Met het programma Common Ground richten we de energie van gemeenten op gezamenlijke doelen. Geen losse projecten naast elkaar, maar een gedeelde aanpak waarbij iedereen profiteert van wat anderen al hebben ontwikkeld. Zo versnellen we de digitale transformatie. Niet als vrijblijvende samenwerking, maar als collectief. Stevig georganiseerd, bestuurlijk verankerd en gedragen door gemeenten, leveranciers en ketenpartners. Het programmateam bestaat uit experts uit gemeenten zelf, aangevuld met een flexibele schil van professionals die hun kennis inzetten waar dat nodig is. Zo blijven we dicht bij de praktijk én wendbaar in de uitvoering.

Het is ons doel om het zo eenvoudig mogelijk te maken voor gemeenten om Common Ground te implementeren. Dat betekent: we nemen drempels weg, geven richting en ondersteunen waar nodig. Zodat jij als gemeente geen tijd verliest aan het opnieuw uitvinden van het wiel, maar direct kunt werken met bewezen standaarden, afspraken en bouwstenen die passen binnen een moderne informatievoorziening.

Het fundament

In het programmaplan lees je hoe we samen bouwen aan een nieuw digitaal fundament voor gemeenten. Een fundament dat stevig genoeg is om op te vertrouwen én flexibel genoeg om mee te bewegen. Want wetgeving verandert, maatschappelijke verwachtingen groeien, en grip op je eigen data wordt steeds belangrijker.

Onze focus ligt op de dienstverlening van gemeenten en de software die zij daarbij nodig hebben. Denk aan aanvragen, klantcontact, zaakafhandeling en alles wat daaronder ligt. Gemeentespecifieke oplossingen dus. Dit zijn de plekken waar gemeenten zelf aan de knoppen zitten en waar we snel resultaat kunnen boeken als we samenwerken.

We doen dat niet door alles centraal te regelen, maar door te zorgen voor een gedeelde architectuur, duidelijke standaarden en voorzieningen waar elke gemeente op kan bouwen. Denk aan collectieve ontwikkeltools, inkoopafspraken en portfoliobeheer. En we zorgen voor regie op de datalaag, zodat gemeenten hun digitale autonomie behouden. Communities van gemeenten en leveranciers zijn hierin onmisbaar. Zij ontwikkelen en verbeteren samen de oplossingen die in de praktijk werken.

Governance

We werken onder de vlag van VNG Realisatie, met bestuurlijke sturing via het College voor Dienstverleningszaken. De Common Ground Board vertegenwoordigt de verschillende stakeholders en bewaakt de inhoudelijke koers en prioriteiten. Gemeenten zitten dus zelf aan het stuur, via een duidelijke en transparante governance.

FAQ programmaplan

Wat is het eindbeeld van Common Ground?

Het eindbeeld is dat maatschappelijke opgaves waar gemeenten voor staan, beter ondersteund worden door digitalisering op basis van common ground principes. Het eindbeeld is voor elke gemeente weer anders, want elke gemeente kent haar eigen uitdagingen.

**Waarom is een programma zoals Common Ground nodig? **

Common Ground is de informatiekundige visie waarmee u en collega-gemeenten collectief de informatievoorziening veiliger, goedkoper, flexibeler en slimmer kunnen inrichten. Met Common Ground is proactieve dienstverlening naar burgers en inwoners op tal van maatschappelijke vraagstukken dichtbij. Denk aan uw lokale aanpak voor energietransitie, de woningbouwopgaven armoedepreventie en vergunningverlening.

**Waarom is Common Ground nu zo urgent als het gaat om dienstverlening? **

De bestaande informatievoorziening is onder de maat om de dienstverlening te verbeteren en toekomstbestendig te maken. De huidige infrastructuur is gefragmenteerd en daarmee ook de ontwikkeling en toepassing van applicaties. De manier waarop data worden uitgewisseld is niet houdbaar en kwetsbaar, terwijl de hoeveelheid data gigantisch groeit net als de frequentie van uitwisseling. Daarom is het zaak werk te maken van een informatievoorziening waarmee gemeenten, dankzij collectieve aanpak en ondersteuning, die toekomst wel aankunnen. En die noodzakelijk is voor goede – want passende, veilige, betrouwbare en snelle -dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers. Een gemiddelde medewerker van het KCC heeft 15 tot 20 schermen open staan, waar ze de hele dag doorheen klikken om hun werk te toen. Dat kost veel tijd, die ze liever besteden aan contact met inwoners en ondernemers.

**Houdt Common Ground rekening met veranderende wet- en regelgeving? **

Zowel nationale als Europese wet- en regelgeving leggen verplichtingen op aan de gemeentelijke informatievoorziening. De complexiteit van de regelgeving groeit gestaag, waardoor het voor individuele gemeenten steeds moeilijker wordt om hiermee om te gaan. Bijvoorbeeld waar het gaat om gegevensuitwisseling tussen verschillende organisaties en rechten van inwoners en ondernemers. Zo draagt het voorkomen van onnodige dubbele opslag bij aan het waarborgen van privacy en gegevensbescherming.

Welke andere organisaties hebben Common Ground al geïmplementeerd en wat zijn hun ervaringen?

Diverse gemeenten zijn al aan de slag met projecten en producten die gebaseerd zijn op de visie van Common Ground. Denk bijvoorbeeld aan de Gemeente Utrecht, waarbij de eerste contouren van een applicatielandschap gebaseerd op de Common Ground principes zich aftekenen. Een ‘legodoos’ met componenten die herbruikbaar zijn voor andere gemeenten. Denk aan het maken van documenten, versturen van e-mails, centrale authenticatie, HaalCentraal en OpenZaak. Samen met andere koplopergemeenten en Dimpact hebben zij het ‘Platform Dienstverlening’ ingericht. Hier draait bijvoorbeeld ‘MijnZaken’ op, waarop verschillende diensten en processen van de gemeente samen komen, zoals vergunningaanvragen, meldingen en afspraken.

**Kunnen gemeenten zelf beslissen om aan te sluiten bij een collectief? **

Ja, dat kan. Het uitgangspunt is dat gemeenten steeds meer collectief gaan werken. Elke gemeente bepaalt zelf of en aan welke thema’s en opgaves zij actief wil bijdragen.

**Gaat het programma optreden als softwareleverancier? **

Nee, het programma maakt zelf geen software, maar maakt het mogelijk dat anderen dat wel gaan doen (gemeenten en marktpartijen).  Het is de bedoeling dat gemeenten als collectief opdracht gaan geven om gezamenlijk software te laten maken, beheren en onderhouden.

Hoe wordt geborgd dat ook kleine gemeenten evenveel invloed hebben als grote gemeenten?

De omvang van een gemeente speelt binnen Common Ground geen rol. Grote, middelgrote en kleine gemeenten werken al actief mee en hebben evenveel inbreng. Common Ground wordt ontwikkeld in communities van samenwerkende gemeenten. Dáár wordt het echte werk gedaan, en juist daar is volop ruimte om invloed uit te oefenen, kennis te delen en mee te sturen op keuzes die voor alle gemeenten relevant zijn.

Hoe zorgen we ervoor dat leveranciers software bouwen die past binnen Common Ground, terwijl we als gemeente zelf geen software ontwikkelen?

Door als gemeenten samen op te trekken en duidelijk te maken wat we nodig hebben. We stellen gezamenlijke kaders en standaarden op waar leveranciers mee aan de slag kunnen. En we treden op als één krachtige opdrachtgever, zodat de markt weet waar we naartoe willen en daar gericht op kan leveren. Zo maken we het aantrekkelijk en haalbaar voor leveranciers om oplossingen te bouwen die passen binnen Common Ground.

Er zijn al oplossingen die voldoen aan Common Ground, maar ze sluiten nog niet altijd op elkaar aan. Hoe wordt daarmee omgegaan?

Het programma zorgt dat gemeenten en leveranciers elkaar vinden. We brengen partijen samen en maken afspraken over hoe oplossingen op elkaar moeten aansluiten. Door samen kaders en standaarden te ontwikkelen ontstaat er een samenhangend geheel. Zo voorkomen we dat iedereen opnieuw begint en versterken we wat al werkt.

Common Ground wordt vaak gezien als een visie. Maar hoe zorgen we dat het meer wordt dan dat?

Common Ground is inderdaad begonnen als een informatiekundige visie. Maar dat is niet waar het eindigt. Het programma is juist gestart om de stap te maken van visie naar praktijk. Naar standaarden die werken, en software die gemeenten echt helpt om hun inwoners beter te bedienen. Common Ground valt of staat niet met een mooi verhaal, maar met hoe goed we dat verhaal weten waar te maken.

Soms wordt gezegd dat de huidige systemen niet goed zijn. Is dat echt zo? Doen leveranciers hun werk niet goed?

Nee, dat beeld klopt niet. De systemen die nu in gebruik zijn, functioneren vaak prima. En veel leveranciers leveren goed werk. Maar het gaat niet alleen om functioneren vandaag. Het gaat om hoe we als gemeenten voorbereid zijn op morgen. Het huidige landschap is te versnipperd en te afhankelijk van losse koppelingen. Als we digitalisering echt willen inzetten om maatschappelijke opgaven op te lossen, dan hebben we een fundament nodig dat samenhang biedt. Een ecosysteem waarin alles op elkaar aansluit. En dat bouwen we samen met leveranciers, niet tegen hen.

Hoe kan ik als gemeente invloed uitoefenen binnen Common Ground?

Invloed uitoefenen kan op meerdere manieren. Door mee te doen in werkgroepen en communities. Door actief deel te nemen aan reviewsessies en consultatierondes. En vooral door je stem te laten horen op momenten dat er keuzes worden gemaakt. Elke gemeente telt, groot of klein. Juist door samen te werken maken we Common Ground sterker.

Andere vragen? Kijk dan bij de grote FAQ.