Realisatiekoers Common Ground

Als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving

Op 18 juni stemden gemeenten tijdens de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de VNG overtuigend vóór de resolutie: "Als één sterke bestuurslaag regie op de digitale samenleving." Met maar liefst 99,24% steun is duidelijk gekozen om de gemeentelijke dienstverlening collectief te versterken. Dit is een krachtig signaal om versnippering tegen te gaan en de digitale transformatie gezamenlijk en eensgezind vorm te geven. Common Ground helpt bij het concreet in de praktijk brengen van deze ambitie.

Deze koers vraagt om actieve betrokkenheid van alle gemeenten. Niet vanaf de zijlijn, maar middenin het veld. Gemeenten worden uitgenodigd om regie te nemen, aan te haken bij collectieve initiatieven en, waar mogelijk, capaciteit en middelen bij te dragen. Dat is spannend en soms wennen, want het vraagt om een andere manier van samenwerken: van ieder voor zich naar samen de schouders eronder.

En nu?

Na de overtuigende instemming tijdens de ALV ligt de focus de komende periode op het ‘hoe’. Deze nieuwe koers vraagt om flinke veranderingen en biedt een heldere stip aan de horizon: samen de route uitstippelen. In de tweede helft van het jaar worden diverse werkconferenties en bijeenkomsten georganiseerd om dit concreet vorm te geven. Dit vraagt niet alleen om stevige samenwerking, maar ook actieve betrokkenheid van gemeenten. En het mooie is, de koplopers hebben al laten zien dat samenwerking goede resultaten oplevert.

De komende maanden wordt de koers vertaald naar concrete stappen en acties. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met gemeenten. Vanaf september moeten écht meters worden gemaakt. Gemeenten worden daarom gevraagd zich goed voor te bereiden en klaar te staan voor actieve deelname.

Wil je nu al aanhaken? Dat kan! Er zijn verschillende werkgroepen waarin je jouw kennis en ervaring kunt inzetten. Of word ambassadeur van Common Ground en help mee om anderen te inspireren en mee te nemen in deze beweging!

Meer grip en eigenaarschap

Door gezamenlijk regie te voeren over de informatievoorziening ontstaat meer grip en eigenaarschap. Gemeenten worden samen eigenaar van een informatievoorziening die aansluit bij wat inwoners en ondernemers verwachten. Met Common Ground wordt ingezet op digitale dienstverlening die toegankelijker, veiliger, flexibeler en beter betaalbaar is. Flexibiliteit is gebaseerd op herbruikbare bouwblokken. Het verschil wordt lokaal gemaakt, de digitale basis wordt gezamenlijk geregeld.

Waarom nu?

Juist nu is dit hard nodig. Digitale dienstverlening is bij uitstek een domein waarin gemeenten samen kunnen optrekken en snel resultaten kunnen boeken. Door samen te organiseren wat collectief beter, sneller én betaalbaarder kan, ontstaat ruimte. Ruimte voor dienstverlening die beter werkt voor inwoners, ondernemers én gemeenten. En ruimte voor innovatie. Gemeenten hebben dus een gezamenlijk belang om flexibel te zijn. De realisatiekoers geeft die samenwerking structuur. Er wordt gestandaardiseerd waar het kan en ruimte gelaten waar het lokaal telt. Zo wordt voorkomen dat 342 gemeenten, ieder voor zich, het wiel uitvinden. In plaats daarvan wordt de slagkracht van het collectief benut.

Door generieke onderdelen gezamenlijk te ontwikkelen en beheren, wordt dubbel werk verminderd en kosten bespaard. In 2024 hebben gemeenten al gekozen voor een collectieve uitvoering van Common Ground. Nu is het tijd voor de volgende stap: samen koers zetten naar realisatie. Dat is wat de realisatiekoers mogelijk maakt.

Samenwerking met marktpartijen

Gemeenten en marktpartijen werken samen, ieder vanuit zijn eigen rol, opdracht en expertise. De samenwerking gebeurt in communities waarbij partijen ervoor zorgen dat oplossingen goed op elkaar afgestemd zijn en samen één geheel vormen.

Gemeenten versterken hun opdrachtgeversrol en brengen hun kennis van processen en dienstverlening in, marktpartijen hun technische kennis en ervaring. Marktpartijen krijgen een duidelijker perspectief, waardoor keuzes gemaakt kunnen worden en gericht geïnvesteerd in verdere ontwikkeling van digitale oplossingen. Gemeenten profiteren van stabiele en moderne systemen, met behoud van keuzevrijheid én ruimte om in fases mee te groeien van huidige situatie naar nieuwe. Zo kunnen gemeenten en marktpartijen gericht inspelen op transitie.

Deze aanpak creëert een open ecosysteem waarin zowel bestaande marktpartijen als nieuwkomers gelijkwaardige kansen krijgen om bij te dragen. Er wordt samen gebouwd aan een stevig fundament voor toekomstbestendige gemeentelijke digitalisering.

Collectief waar het kan, individueel waar het moet

De koers rust op drie vormen van samenwerking die in diepgang oplopen:

Samen denken – We spreken gezamenlijke kaders en standaarden af. Om ervoor te zorgen dat onze systemen op elkaar aansluiten en inwoners zich met zo min mogelijk moeite door de digitale dienstverlening van gemeenten kunnen bewegen.
Samen bouwen – We zetten in op generieke bouwblokken die elke gemeente flexibel kan gebruiken. Om dubbel werk te voorkomen en ruimte te maken voor lokaal maatwerk waar het echt telt.
Samen exploiteren – We organiseren het beheer en gebruik van voorzieningen gezamenlijk. Voor schaalvoordeel, grip en continuïteit, en om kosten beter beheersbaar te maken voor iedereen.