← Nieuws

Nieuws · 14 mei 2025

Wie beslist over jouw gemeentelijke data?

Je hebt als gemeentesecretaris dagelijks genoeg aan je hoofd. Bezuinigingen, personele krapte, veranderende wetgeving en toenemende verwachtingen van inwoners, organisaties en bedrijven. Het laatste waar je op zit te wachten, is nóg een complex ICT-verhaal. Maar, sta eens stil bij deze vraag: wie heeft er eigenlijk toegang tot de data van jouw gemeente? En belangrijker nog: wie zou dat in de toekomst kunnen hebben?   Daar draait datasoevereiniteit om. En dat is precies waarin jij als gemeentesecretaris verschil kunt maken – zonder dat je zelf de kabels hoeft te trekken.

Data verspreid opgeslagen

In de praktijk zijn gegevens van inwoners, organisaties, bedrijven en gemeentelijke processen verspreid opgeslagen bij verschillende marktpartijen. Wmo-data bij de één, basisregistraties bij de ander en meldingen openbare ruimte weer ergens anders. Vaak zonder dat de gemeente tot in detail weet waar data staan, wie toegang kan krijgen, of wat er gebeurt als een marktpartij besluit iets “in de cloud” te hosten – soms ook buiten Europa.   Dat is geen ver-van-je-bed-dreiging. Het zijn concrete risico’s. De ontwikkelingen in het afgelopen jaar hebben laten zien hoe snel dit risico realiteit kan worden.

Datasoevereiniteit: zeggenschap over gemeentelijke data

Gemeenten moeten zelf kunnen bepalen wie toegang kan krijgen tot data, waar die data wordt opgeslagen, hoe die gebruikt wordt en door welke wetgeving de toegang beschermd is. Simpel gezegd: de sleutels moeten in de handen van de gemeente blijven.   Binnen het programma Common Ground werken gemeenten daarom samen met (markt)partijen aan een nieuw digitaal platform dat wendbaar, transparant en eenvoudig in gebruik is. Door data los te koppelen van applicaties en een eenduidige, gedeelde gegevenslaag te ontwikkelen, beschikken gemeenten altijd over actuele informatie en kunnen bestaande oplossingen makkelijker worden (her)gebruikt. Alles sluit op elkaar aan. Het programma is ingericht met duidelijke spelregels. En ja: datasoevereiniteit is daarin een kernwaarde.

Wat kun jij nu doen?
Als gemeentesecretaris sta je aan het roer. Jij kunt zorgen dat jouw gemeente niet achterblijft, maar juist vooroploopt in het organiseren van de digitale regie. Door in de eigen gemeente bewustzijn te creëren en samen met Common Ground op te trekken.

Wil je hier meer over weten of heb je vragen? Neem contact op met het programmateam van Common Ground via commonground@vng.nl – we denken graag met je mee.