Subsidie proactieve armoedebestrijding goedgekeurd

Met de financiering vanuit het Innovatiebudget Digitale Overheid wordt de eerste stap gezet naar het proactief aanbieden van inkomensondersteuning aan burgers die het hard nodig hebben, maar die daar momenteel niet, of niet voldoende, gebruik van maken.

Het is een ambitieus doel dat wettelijk gezien nu nog niet mogelijk is. Als het plan slaagt kan er een groot probleem in de armoedebestrijding worden opgelost: het bereiken van mensen die de steun het hardst nodig hebben en waar we nu géén contact mee hebben.

De uitdaging 
Onze huidige dienstverlening is reactief; inwoners moeten zelf initiatief nemen om hun rechten te claimen. Dit systeem veronderstelt dat iedereen weet welke regelingen er zijn en hoe deze aan te vragen, maar de praktijk is anders. Velen zijn niet op de hoogte of kunnen de aanvraag niet zelfstandig doen. Dit resulteert in een substantieel niet-gebruik van beschikbare regelingen, vooral op het gebied van inkomensondersteuning.

Utrecht voorop 
De Gemeente Utrecht is in dit project onmisbaar. Als pilotgemeente helpen ze niet alleen met het vormgeven van de allereerste datasets, ze zetten ook hun kennis en mankracht in om alles goed te laten lopen. Utrecht zal met de verkregen informatie testen met nieuwe manieren om inwoners actief te benaderen over de ondersteuning waar ze recht op hebben, en kijkt ook of deze aanpak echt werkt. Verder zijn ze verantwoordelijk voor het dagelijks beheer en het onderhoud van de toepassing. Door al deze stappen zorgt Utrecht ervoor dat er niet alleen gestart wordt, maar is er ook een plan voor blijvende verbetering.

Juridische hordes 
Hoewel de subsidie van BZK een geweldige eerste stap is, moeten er nog wat hordes genomen worden. Een belangrijke daarvan is de wettelijke ruimte die nodig is om de vereiste informatieuitwisseling tussen instanties mogelijk te maken. De huidige privacywetgeving laat niet toe dat informatie over de inkomens van inwoners proactief wordt gebruikt voor armoedebestrijding zonder dat daar een aanvraag of vermoeden van misbruik aan voorafgaat.

Innovatie met Common Ground 
Met de subsidie kan er verder gebouwd worden. Common Ground zorgt ervoor dat er een juridische basis komt voor dit project, namelijk overheidsinformatie delen om mensen beter te helpen. Samen met de belastingdienst en het inlichtingenbureau worden speciale API’s gebouwd, waarmee er snel zicht komt op wie hulp nodig heeft, zonder daarbij feitelijke privé-info te delen. En wat er ontwikkeld wordt, wordt uiteraard gedeeld met alle gemeenten, zodat iedereen er wat aan heeft.

Vooruitkijken 
Proactieve Armoedebestrijding zal niet alleen technische innovaties brengen, maar ook belangrijke inzichten in hoe de dienstverlening verbeterd kan worden. Het is een kans om het vertrouwen in de overheid te herstellen door te laten zien dat de overheid er daadwerkelijk is voor haar burgers. Het uiteindelijke doel is een overheid die proactief handelt om niemand achter te laten.

De weg is nog lang en vereist aanpassingen in wetgeving en praktijk, maar met deze subsidie is er een solide start gemaakt. Nu de rest nog!