Nieuw, radicaal en ingrijpend

Common Ground is nieuw, radicaal en ingrijpend. Nieuw omdat we in Nederland stapsgewijs een moderne ICT-infrastructuur voor de uitwisseling van gegevens binnen en tussen gemeenten gaan aanleggen, een structuur die de al lang gekoesterde wens naar ‘eenmaal opslaan-meervoudig gebruik ’ eindelijk in vervulling laat gaan.
Nieuw is ook dat Common Ground niet wordt ontwikkeld door één organisatie of gemeente. Het is eerder een beweging die in de nazomer van 2017 het licht zag en daarna snel aan kracht en draagvlak won.
Radicaal is Common Ground in zijn benadering. We breken met het traditionele poldermodel van ontwerpen, bouwen, testen en invoeren. Dat duurt ons veel te lang. We kiezen voor de moderne, agile manier van ontwerpen, een aanpak die flexibiliteit en snelheid combineert. We gaan dus gewoon beginnen, stapje voor stapje. Een eerste, hopelijk stevige, stap zetten we begin maart in Eindhoven, de slimste stad ter wereld volgens de internationale denktank ICF. Daar, in Strijp S, organiseren we in de week van 5 maart het Fieldlab Common Ground. Knappe binnen- en buitenlandse koppen buigen zich daar een week lang over de volgende vijf thema’s: Services en Toepassingen, Implementatie en Verandermanagement, Wettelijk Kader en Ethiek, Techniek en Digitale Identiteit. Aan het einde van de week hopen we op elk van deze thema’s fikse vooruitgang te hebben geboekt. Het enthousiasme is er, de wil is er, het moment is er en het kan. Waarom het Fieldlab heet? Omdat het weliswaar lijkt op een hackathon, maar geen hackathon is. Het Fieldlab is geen wedstrijd om wie het beste idee heeft. De beste ideeën brengen we gewoon direct in de praktijk.
Ingrijpend is Common Ground in de zin dat het de ICT operatie van gemeenten diepgaand verandert. De huidige IT-infrastructuur is bijzonder complex en daardoor kwetsbaar en weinig innovatief. In mijn eigen organisatie bijvoorbeeld alleen al moeten we dagelijks ruim 200 koppelingen tussen systemen in de lucht zien te houden. Er zijn hooguit 3 mensen die het geheel overzien en tot in de finesses begrijpen hoe alles werkt. Daar behoor ik niet toe. Door de complexiteit en de onderlinge afhankelijkheden ligt er regelmatig een koppeling uit. Daardoor komt de dienstverlening aan de burger en ondernemer in de knel. Met Common Ground maken we het eenvoudiger. We scheiden data en applicaties van elkaar. De data worden ontsloten via een gestandaardiseerde API Gateway, die tevens de logging en de autorisatie regelt. Het maakt de dienstverlening sneller, goedkoper, transparanter en flexibeler.
Van een olietanker stappen we over op een vloot wendbare speedboten. Niet allemaal tegelijk en ook niet alles in één keer. Elke gemeente behoudt de regie over de overstap.
Het wenkend perspectief is een Nederlandse X-road. Inderdaad, dé X-road bestaat al jaren en is uitgevonden in Estland. Daardoor laten we ons graag inspireren, wat iets anders is dan kopiëren. Hoe makkelijk dat ook zou zijn, Estland is Nederland niet. Ons bestuurlijk en technisch landschap zit anders in elkaar en vraagt dus om een andere benadering.
Ik ben optimistisch. Natuurlijk is er nog een lange weg te gaan, maar overal waar ik kom proef ik het enthousiasme en de wil om van Common Ground een succes te maken. Die groeiende beweging drijft me om het nu echt waar te maken. Samen organiseren we dit!

Raymond Alexander
Productowner Fieldlab Common Ground