Niet dubben maar hubben

Waarom had niemand me gezegd dat ik mijn zwembroek mee moest nemen? Want ik heb deze week behoorlijk wat 'gezwommen'. Zelfs toen Eelco bedacht dat ik maar product-owner moest worden terwijl ik maar half snapte om welk product het eigenlijk ging. Hieronder wat ervaringen tijdens de zwemtocht.

Binnen het ‘fieldlab’ (jawel, het Engels tierde welig) zat ik in het kernteam ‘Techniek’. Ik wilde wel eens zien wat er in die Proof of Concept nou eigenlijk werd gemaakt. Bij de start van de week bleek dat een net werkende ‘NLX’ te zijn. Zeg maar: een moderne variant van de X-Road uit Estland waarmee veilig en gemakkelijk gegevens zijn uit te wisselen. Dat-ie werkte kon ik zelf constateren. Met de informatie op https://docs.nlx.io/ kon ik op mijn laptopje de boel aan de praat krijgen en het ‘Congratulations, you now made your first query on the NLX network!’ in ontvangst nemen. Meteen een mooie illustratie van hoe je door ontwikkelaars goed van informatie te voorzien ze meteen aan de slag kunt laten gaan.

‘POC/doelbindingregister’: het deel van de POC waar mensen met verstand van privacy en wetgeving eerst aangaven wat ze verwachten van een voorziening die helpt om uitwisseling van gegevens verantwoord te laten verlopen. Met als resultaat een eerste ontwerp van wat bij nader inzien beter ‘verwerkingregister’ kon heten. Daarmee konden de 2 J’s, Johan en Joeri, aan de gang om een eerste informatiemodel en prototype te maken. O ja, met meteen ook maar een voorziening om alles wat over de NLX-lijnen gaat goed te kunnen loggen. Wat stappen overslaand wordt vandaag, vrijdag 9 maart, live gedemonstreerd hoe een en ander werkt. Waarbij allerlei 'ja-maars' zijn op te werpen. Maar het laat in ieder geval goed zien hoe je met een groep mensen met verschillende kennis en vaardigheden snel tot bruikbare resultaten kunt komen.

Dat was ook het geval bij twee andere groepen die deze week aan het werk waren: de Zuidhoorn-clan (die van de werkende blockchain) en de UtrechtsHuishoudboekje-groep. Daar zat de volgende generatie whizkids lekker te programmeren met de koptelefoon op (geen gek idee in de inspirerende maar ‘nogal geluidrijke’ ex-fabriekshal). Beide groepen kregen het voor elkaar om op een vernieuwende manier om te gaan met ‘digitale identiteit’ . Mooi om te zien hoe bijv. ‘de jongens van IRMA’ (ondanks de naam toch weer weinig vrouwen) lieten zien dat zij, wat voor mij alleen nog een veelbelovend concept was, al in de praktijk toepassen.

‘Standaarden en semantiek’ was het volgende blok waar ik aan deelnam. Het klinkt misschien niet sexy, maar ook bij nieuwe manieren van ontwikkelen blijft het nodig om te weten wat we met dingen bedoelen en hoe we met elkaar communiceren. Omdat de POC met het ‘verwerkingenregister’ zo voorspoedig liep kon die mooi als casus worden gebruikt. Want waarom zou daar niet in twee dagen een nieuwe standaard (‘gemma-verwerkingen’) van gemaakt kunnen worden (spoiler alert: dat is nog niet helemaal gelukt). Deze keer eens niet top-down dingen bedenken, vaststellen en kijken of het werkt, maar andersom werken: kijken wat goed werkt en dan bedenken hoe je daar een bruikbare standaard van kunt maken.

Om de uitdaging nog wat te vergroten besloten we om net als de softwaredevelopers met Github te gaan werken. Iets dat meer betekent dan zomaar een tooltje gebruiken. Ik heb het de afgelopen dagen aangeduid als ‘Github-denken’ omdat er een bepaalde manier van samenwerken en ontwikkelen bij hoort. Je focust bijv. meer op wat er nú nodig is, je reviewt steeds elkaars werk en samen lever je continu concrete producten op. Maar het betekent dus ook dat er weer even moet worden gezwommen. Want bij softwareontwikkeling mag het al 10 jaar een standaard zijn, op andere terreinen is het dat zeker niet (tip: https://ibestuur.nl/weblog/dso-conway-en-torvalds).

Het was al met al een weekje waarin verschillende soorten uitdagingen opdoken. Wat er uitkwam is nog rijp en groen en moet nog verder ontwikkeld worden. Maar het was zeker een geslaagde ‘prove of concept’ om aan te tonen hoe we als gemeenten effectiever en sneller dingen voor elkaar kunnen krijgen. In lijn met het spreekwoord dat eindigt op ‘poetsen’ stel ik daarom voor in de toekomst minder te gaan dubben en vaker te (git)hubben.