Kun je het thuis uitleggen.

Thuiskomen Toen ik vanavond thuis kwam vroeg mijn lief hoe de vergadering van de TaskForce gegaan was. Ik vond dat wel een mooie oefening over het gesprek dat we 's morgens met de leden en de nieuwe voorzitter Arne van Hout hadden gevoerd. We trekken inmiddels 1 tot 2 jaar met elkaar op en er is dus al veel begrip ontstaan over wat we bedoelen met woorden als samen organiseren, common ground, standaardisatie en zelfs API of koppelingen is voor deze grotendeels niet ICT georiënteerde collega’s al iets waarvan ze het bestaan van kennen en de werking globaal doorgronden. Zoals ik me inmiddels veel meer bewust ben van dat bestuurders en gemeentesecretarissen andere afwegingen maken dan mensen die voor de dienstverlening staan of de informatievoorziening. Met de komst van een nieuwe voorzitter is het goed, te praten over waar zijn we van, wat staat op onze agenda, waar zit onze meerwaarde en hoe vertellen we die boodschap in een kernzin. De eerste gedachten daarover zijn gewisseld en de volgende keer gaan we daar afspraken over maken, zodat onze communicatiestrategie vorm en vooral inhoud krijgt. Voor mij was deze keer het uitgebreide gesprek over de dilemma’s bij de invoering van de Omgevingswet en de wijze waarop we werken aan standaardisatie van processen, onderdeel van onze meerwaarde in de vorm van ‘het goede gesprek’. Er stond nog veel meer op de agenda, waarvan verslag volgt op deze site voor de volgers van de TaskForce of via de VNGsite.

Het goede gesprek Met elkaar puzzelen op waar zit het echte probleem, hoe agenderen we dat, kunnen we het probleem aanpakken, dingen veranderen of moet dat via een andere weg of andere tafel. Waar zit onze invloed en wat hebben we dan te tackelen. Om je een idee te geven van zo’n gesprek, is de kern van onze vraag steeds, hoe zorgen we dat uitgangspunten als 1 x ontwikkelen, 355 keer hergebruiken en Common Ground basisprincipes toepassen, in de praktijk plaats vindt.

Dansen Dus hoe wordt dit nu gebruikt bij de implementatie van de omgevingswet? Wetend dat er alleen al vanuit gemeenten honderden mensen betrokken zijn in de hele governance van sturing geven aan, werken aan, afstemmen tussen, ontwerpen, realiseren, adviseren, onderzoeken, trainen, communiceren. Krijg die maar eens samen in dezelfde richting bewegend. Dat is wat we willen organiseren, ook al is dat mega complex. Doch als je denkt aan de danser op de berg metafoor, dan moet dat te doen zijn, met de goede muziek, een goed dansend voorbeeld en eerste volgers….. We starten dit regie krijgen op een aantal dilemma’s door een gesprek tussen VNG en VGS mensen, die komende week een ‘danskoers’ proberen uit te stippelen, voor wat gemeenten samen daarin te doen hebben. Ten tweede gaat VNGteam Common Ground gevraagd worden te helpen, om vanuit hun principes te kijken wat nu al in de instrumenten van de Omgevingswet meegenomen kan worden in de ontwikkeling van software. Dus ga het doen en ja nog niet alles kan gelijk goed, maar begin te dansen. Het begint spannend te worden, want 1-1-2021, dat is nog 18 maanden te gaan en dan start het implementatietraject van de Omgevingswet. Voorzien is dat het doorloopt tot 2029, maar wie weet kan dat sneller als we anders met ‘samen dansend’ gaan doen.

Spreek taal Tweede puzzel is die waar de vertegenwoordigers uit de VDP samen met IMG/VIAG en VNG al een tijdje op zoeken. Hoe zorgen we dat dienstverlening gemakkelijker kan en dat is voor Sassenheim iets anders dan voor Sittard-Geleen. Standaardisatie van processen is het buzzwoord en vandaag ontdekten we al pratend dat een aantal zaken daarbij anders verwoord kunnen worden. Om te voorkomen dat teveel drempels ontstaan en we te traag gaan of elkaar niet begrijpen. Allereerst hoe kunnen we de urgentie hiervoor benadrukken bij bestuur, want tja we doen het samen vandaag de dag, best redelijk tot goed. Geen reden dus om dat flink aan te pakken vanuit die optiek. Echter er zit een enorme potentie in het anders gaan doen. Minder gedoe, minder kosten, snellere service, de echte ‘Bedoeling’ die boven water komt en geholpen wordt. Dingen die dienstverleners al lang met elkaar uitwisselen, doch hoe krijgen we het met urgentie NU op tafel. Het andere is de spraakverwarring die kan ontstaan over wat er dan standaard moet. Allemaal dezelfde organisatie is echt niet nodig. We kunnen wel meer gaan afspreken welke minimale gegevens set is nodig. Met welk basis informatiemodel kunnen we dan de vraag beantwoord krijgen. Als we dat meer verpakken in standaard bouwstenen, dan schieten we op en kan het nog best een tikkie anders georganiseerd worden in Opmeer dan in Mook of Harlingen, dan wel Breda. Zo’n gesprek helpt elkaars taal te leren spreken, te zoeken naar waar de ruimte ligt om het makkelijker te maken voor bewoners en ondernemers. Wordt verder aan geklust door de vertegenwoordigers van VDP ondersteunt door VNG. Ongetwijfeld gaan ze een beroep doen op IMG/VIAG om de informatie te helpen organiseren en VGS om het op de bestuurlijke tafel goed te vertellen.

Ontmoeting Als we het dan beter thuis kunnen uitleggen, dan hoef ik voortaan deze columns niet meer te schrijven, bedacht ik net. Want dan kan het kernachtiger verteld worden en vooral kunnen we het gaan laten zien en ervaren. Daarom is het fijn dat komende maand er een centrale plek in het land komt waar we elkaar gaan treffen. Samen werken aan projecten door (groepjes van) gemeenten die een deel van het werk voor ons allemaal voor hun rekening nemen. Zodat we met 355 gemeenten de klus gaan klaren en de (digitale) dienstverlening naar de toekomst helpen komen.

Ik kan het gelukkig thuis nog steeds uitleggen, hopelijk lukt dat dit jaar in alle gemeentehuizen beter.

En ja het is mooi dat afgelopen week de ALV VNG (Algemene Leden Vergadering van Vereniging van Nederlandse Gemeenten) 2 besluiten heeft genomen die ons helpen bij deze klus.

1. Het GGU programma is vastgesteld, waar de Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering nu meerjarig en resultaat gericht in is opgenomen.
2. De Verwerkersovereenkomst is als de eerste bindend verklaarde standaard vastgesteld, waardoor 355 gemeenten bij het afsluiten van deze overeenkomst met leveranciers nu een zelfde overeenkomst gebruiken. Wat je noemt een enorme besparing in tijd, geld en energie die anders ging zitten in dit in elke gemeente en met elke leverancier uitvinden.

Als jij het thuis nog niet kunt uitleggen, meld je dan bij de vertegenwoordigers van je koepel en geef aan wat je nodig hebt. Per slot is het makkelijker faciliteren als je de behoeftes van elkaar daarin goed verstaat. Beetje in de zin van ‘Help de Task Force’ overbodig maken, vinden ze thuis wel weer leuk, want dan houd ik meer tijd over mijn lief ?.