Innovatie in een landschap van standaarden

Open Zaak is een productiewaardige implementatie van de VNG Standaard "API's voor Zaakgericht werken". Dit betekent dat Open Zaak alle functionaliteit beschreven in deze standaard moet implementeren en geen extra functionaliteit mag aanbieden. Immers, voor eindgebruikers is het verwarrend als er niet-standaard functionaliteit vermengd wordt met functionaliteit die wél onderdeel is van de VNG-standaard.

Dit zorgt echter voor bepaalde uitdagingen - er zijn namelijk bepaalde patronen in de standaard die onhandig blijken, of ze leiden tot een slechtere gebruikerservaring omdat de meest efficiënte manier van data uitwisselen in de huidige vorm van de standaard niet mogelijk is. Vaak zijn er ook suggesties om deze problemen op te lossen, maar deze blijven beperkt tot een theoretische exercitie - je kan wel voorspellen hoe iets zich gedraagt, maar je weet het nooit zeker tot je het daadwerkelijk gaat beproeven en meten.

De organisaties die deze limitaties ervaren, blijken doorgaans erg gemotiveerd om oplossingsrichtingen uit te proberen - zelfs al zijn er risico's dat dit uiteindelijk niet de juiste oplossing is. Zij stootten met Open Zaak dan op een obstakel, want Open Zaak implementeerde geen functionaliteit die geen onderdeel is van de VNG-standaard. Het is zonde dat dit enthousiasme de kop ingedrukt wordt, want het héle ecosysteem kan leren uit deze resultaten of meeliften op investeringen van andere organisaties.

We hebben deze kwestie besproken binnen de Technical Steering Group (TSG) van Open Zaak en hiervoor een beleid (Engels) opgesteld. Kort samengevat biedt Open Zaak ruimte voor "experimentele functionaliteiten":

• de TSG schat in hoe haalbaar het is dat een voorstel onderdeel van de standaard wordt. Op basis hiervan bepaalt de TSG of een experimentele feature toegevoegd wordt of niet.
• experimentele functionaliteit wordt expliciet als zodanig aangeduid zodat gebruikers van de API's voldoende geïnformeerd zijn.
• Organisaties die het innovatierisico durven te nemen kunnen functionaliteit op de experimenten implementeren.
• De resultaten informeren de VNG-Standaard.
• Indien de functionaliteit niet geaccepteerd wordt in de standaard, dan wordt het experiment uit Open Zaak verwijderd.
• Indien de functionaliteit wel geaccepteerd wordt, dan wordt de feature aangepast zodat die conform standaard is en opgewaardeerd tot stabiele functionaliteit.

We hopen dat dit patroon door de community omhelst wordt, en misschien vinden andere projecten er zelfs inspiratie in!