3 januari 2023 · Marcel Krassenburg · community
Gegevensmodel GGw

Kernmodel
Vanuit de Harmonisator-principes bestaat het GGw in de kern van het (logische en technische) gegevensmodel uit slechts twee entiteiten: 'Term' en 'Triple'. Voor meertaligheid is er nog de entiteit 'TermTaal'. 'Begrip' wordt niet expliciet vastgelegd, maar bestaat uit een term en al zijn relaties. Zo heeft een persoon honderden kenmerken en relaties naar andere termen, waarvan telkens een subset per gebruiksdoel (context) relevant is voor begripsvorming (medisch, sollicitatie, gebruik voorzieningen, etc).
TermTaal is een eenvoudige constructie om alleen teksten te hoeven vertalen en niet een datum, getal, bedrag of code.
Het gegevensmodel kent op dit moment 40 generiek bruikbare attributen en 10 generieke soorten relaties.
Met deze termen en relaties kunnen - voor zover nu onderzocht - veel soorten gegevensstructuren en ontologieën worden vastgelegd en gereproduceerd, waaronder het Gemeentelijk Gegevenswoordenboek.
Ook uit de PoC van een Voorzieningen Register blijkt de bruikbaarheid van het concept en het gegevensmodel.
Het model leent zich ook prima voor 'harmonisatie': het beschrijft op generieke wijze de bestaande structuren, waardoor deze onderling beter vergelijkbaar zijn en naar elkaar toe kunnen groeien. Het GGw kan ook de structuur van schema's zoals SKOS of MIM opnemen en makkelijker toegankelijk maken.
Conceptueel gegevensmodel
In het conceptuele gegevensmodel worden begrippen verbonden met een schema, dat zelf weer in één of meer contexten kan worden toegepast. Context is een domein, aspect of vakdiscipline. Bijvoorbeeld 'Onderwijs', 'Duurzaamheid' of 'ICT'.
In het conceptuele gegevensmodel worden ook 'Relatie', Context', 'Schema' en 'Activiteit' als term beschreven. 'Woord' laten we over aan de echte woordenboeken zoals Van Dale.
Relaties
De mogelijke relaties tussen een term en andere relevante termen zijn gestroomlijnd naar 10 universele relatiesoorten. Door deze samenhang ontstaat het begrip van de term (in zijn context).
Praktijkvoorbeeld van 'auto'
Bovenstaande relaties komen terug in het voorbeeld van de term auto. Er zijn kenmerken (dat is ook gewoon een relatie met een andere term), relaties met andere entiteiten en een exemplaar dat er aan voldoet.
In een ander schema geplaatst, met de relatiesoorten voorzien van een code (R#):
Positie van GGw
Het GGw is dus gebaseerd op termen en hun relaties. De positie die het GGw kan innemen in de eerder beschreven informatieketen, ligt tussen proces en informatiesysteem. Het ondersteunt enerzijds de communicatie in processen door betere begripsvorming. En anderzijds helpt het om schema's en gegevensmodellen beter te beschrijven, als hoeksteen in het ecosysteem van softwareontwikkeling voor de (lokale) overheid. Het Harmonisator-concept is daarbij een methode en een tool om het GGw robuust en duurzaam op te bouwen.
Vervolg
Een volgende blog gaat over de praktische toepassing van het GGw.
- gemeente
- woordenboek
- gegevensmodel